Virus Vũ Hán: Câu chuyện về sự thất bại của hệ thống miễn dịch và sức mạnh xã hội

4/02/2020 2:56 chiều

Đối với hầu hết người dân Trung Quốc đang theo dõi tình trạng khẩn cấp vì virus corona của Vũ Hán, tình hình đã leo thang đột ngột vào ngày 20 tháng 1, gần 20 ngày sau khi nó được công khai lần đầu (và bị giảm nhẹ).

Chung Nam Sơn, chuyên gia hô hấp 84 tuổi

Trong một cuộc họp báo do Ủy ban Y tế quốc gia (NHC) tổ chức, Chung Nam Sơn (Zhong Nanshan) là chuyên viên hàng đầu trong nhóm tư vấn cấp cao của NHC, đã thừa nhận trước một căn phòng chật kín phóng viên rằng virus corona truyền từ người sang người.

Ông cũng tiết lộ các nhân viên y tế đã bị nhiễm bệnh. Trong một cuộc đối thoại trên truyền hình với người dẫn chương trình “News 1 + 1” Bạch Nham Tùng (Bai Yansong) cuối ngày hôm đó, ông Chung đã đi xa hơn bằng cách khuyến nghị mọi người nên tránh rời khỏi hoặc đi đến Vũ Hán.

Sự thừa nhận thẳng thừng của Chung Nam Sơn đã đánh thức đất nước trước một tình huống đ.e d.ọa đến tính mạng, gợi nhớ đến 17 năm về trước, khi trận dịch SARS thảm khốc năm 2003 khiến hơn 700 người trên toàn cầu thiệt mạng và làm cả nước tổn thương trầm trọng và lâu dài.

Vào thời điểm đó, sự xuất hiện của Chung trên chương trình tin tức hàng đầu của CCTV “Face to Face” đã thách thức trực tiếp sự quả quyết sai lầm mà Bộ trưởng Y tế Trương Văn Khang (Zhang Wen khang) đưa ra.

Trương nổi tiếng vì cười nhạo một nhà báo nước ngoài đeo khẩu trang trong cuộc họp báo vào đầu tháng 4 năm 2003, khi dịch bệnh SARS ở Bắc Kinh, trên thực tế, đã vượt khỏi tầm kiểm soát. Chưa đầy hai tuần sau, ông cùng với thị trưởng Bắc Kinh đã bị cách chức trong một bước ngoặt của cuộc chiến chống SARS.

Tính biểu tượng từ màn tái xuất của Chung là trấn an.

Vị bác sĩ này, cùng với bác sỹ Tưởng Ngạn Vĩnh (Jiang Yanyong), những người bất chấp nguy cơ bị đàn áp chính trị để cảnh báo truyền thông quốc tế về sự bùng phát SARS ở Bắc Kinh, là lương tâm của cộng đồng y tế Trung Quốc từng mang lại hy vọng cho mọi người vào năm 2003.

Ông đã chứng minh rằng sau 17 năm, ông vẫn được công chúng Trung Quốc dành cho sự tôn trọng hết mực. Bức ảnh chụp một ông cụ bát tuần mỏi mệt chợp mắt trên một chuyến tàu đến Vũ Hán lan truyền dữ dội trên Weibo khi mọi người bày tỏ lòng kính trọng với vị bác sĩ. Và người dùng Weibo than thở trước một thực tế rằng 17 năm sau, vẫn cứ phải là lão nhân ấy truyền đi tin xấu cho toàn quốc.

Các sự kiện sau này sẽ chứng minh cảm giác được trấn an ấy vừa sai lầm vừa hấp tấp. Trung Quốc năm 2020 tiến bộ hơn nhiều về kinh tế và công nghệ so với Trung Quốc năm 2003.

Các tổ chức báo chí giám sát trở thành một giống loài quý hiếm và các nhà báo điều tra đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Sự thoái trào của các phương tiện truyền thông hiển hiện đến mức ngay cả Hồ Tích Tiến (Hu Xijin), tổng biên tập của Hoàn Cầu thời báo và là người bảo vệ sắc sảo các chính sách của Đảng, đã thừa nhận sự kìm kẹp liên tục quyền lực của các phương tiện truyền thông bởi “các cơ quan chính phủ không liên quan” đã làm suy yếu đáng kể khả năng của xã hội trong việc gióng lên sự báo động về nguy cơ sắp xảy ra.

17 năm sau SARS, quốc gia này đã chủ động dỡ bỏ một phần quan trọng trong hệ thống miễn dịch trước nguy cơ như thế. Và phải trả giá đắt.

Vào ngày 23 tháng 1, người dân ở Trung Quốc thức dậy với tin tức Vũ Hán bị phong tỏa bởi một mệnh lệnh của chính quyền. Đại đô thị bên sông Dương Tử đã đóng cửa tất cả các nhà ga giao thông. Không ai có thể ra khỏi thành phố nữa.

Phương tiện truyền thông xã hội nhanh chóng tràn ngập hình ảnh những hàng dài người tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe. Một đoạn video đau lòng quay cảnh một bác sĩ ở tiền tuyến tuyệt vọng gọi điện cho tất cả các thượng cấp của ông ta, than khóc và c.hửi bới, được đăng tải rộng rãi, sau đó bị kiểm duyệt, và liên tục được đăng lại.

Khi sự công phẫn nhắm vào giới quan chức dâng cao, một kiểu phẫn nộ khác đã tập hợp lực lượng. Thông điệp bi quan của Quản Dật trên tờ Tài Tân đã vấp phải những lời quở trách từ phương tiện truyền thông xã hội, với những cư dân mạng chỉ trích ông ta là gieo rắc hoảng loạn và “chơi trội”.

Sự lựa chọn rời khỏi Vũ Hán ngay lập tức của ông cũng bị chế nhạo như một hành động đào ngũ. Một số người đi xa hơn đến mức gợi ý ông Quản đã có tiền sử phóng đại quá mức các tình huống vi rút, trích dẫn các bình luận báo động của ông về dịch cúm gia cầm năm 2013. Bản thân Tài Tân cũng không tránh khỏi những lời chỉ trích như vậy, khiến tác giả của cuộc phỏng vấn phải bảo vệ bài báo một cách công khai, nhấn mạnh việc đăng tải những tiếng nói như thế là lành mạnh đối với cuộc chiến chống lại virus.

Phản ứng dữ dội chống lại Quản Dật và Tài Tân không phải là hiếm trong sự bùng nổ dư luận trên toàn quốc xung quanh cơn dịch. Nhiều thứ đã thay đổi trong 17 năm kể từ năm 2003, nhưng có một sự khác biệt rõ ràng là sự xuất hiện của những “dư luận viên” cơ sở trên mạng chống lại cái mà họ coi là “lực lượng lật đổ”.

Các chuyên gia, phương tiện truyền thông và cá nhân đều có thể trở thành mục tiêu đ.e d.ọa dưới danh nghĩa “đập tan tin đồn”. Giá trị hợp nhất của các nhân tố trực tuyến như vậy (một số có dấu hiệu điều phối của nhà nước, một số khác tự phát) dường như là sự duy trì trật tự và ổn định xã hội trước sự bất ổn và hỗn loạn c.ực độ. Bất kỳ phát biểu nào bị coi là k.ích đ.ộng hoặc gây hiểu lầm đều bị đối xử bằng sự chỉ trích t.hô b.ạo và trong nhiều trường hợp là nhắm vào cá nhân.

Các nhà quan sát tin rằng những kẻ tấn công bị một chứng hoang tưởng cực kỳ ác cảm với những người truyền bá thông tin làm đảo lộn thế giới quan có trật tự của họ. Những người dùng internet đau khổ của Vũ Hán không phải là nhóm duy nhất bị lăng mạ từ chứng hoang tưởng.

Có lẽ Vũ Hán đã làm phá sản câu chuyện hoang đường về chế độ nhân tài đối với nhiều người từng tin rằng đất nước này phần lớn được điều hành bởi các nhà kỹ trị nghiêm túc, dứt khoát…

Khi bài này đang được viết, vẫn chưa có dấu hiệu dịch bệnh đang được kiểm soát. Hàng trăm người đã mất mạng và các trường hợp được chẩn đoán là hơn mười nghìn, trong khi không một quan chức cấp cao nào phải chịu trách nhiệm về dịch bệnh. Có một cảm giác mất mát thấm đẫm, dành cho người bệnh, nhưng cũng dành cho một thời đại được đánh dấu bởi sự sôi nổi và những triển vọng của nó.

Việt hóa: ĐẶNG SƠN DUÂN

Facebook Comments
Loading...

Tin Liên Quan