Xin TQ giãn thời gian trả nợ đường sắt Cát Linh-Hà Đông: Khó!

14/02/2020 1:38 chiều

Ngày 10/2/2020, trao đổi với Đất Việt trước thông tin, Bộ GTVT đề xuất Thủ tướng xin giãn thời gian trả nợ năm 2020 dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, theo thông lệ quốc tế thì các khoản vay vốn ODA như trường hợp chúng ta vay từ phía Trung Quốc để làm đường sắt Cát Linh – Hà Đông thì sẽ phải trả cả nợ gốc và lãi theo cam kết, cho dù có bất kỳ nguyên nhân gì xảy ra, kể cả đó là nguyên nhân bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh xảy ra.

Trong khoản vay ODA sẽ có thời gian ân hạn. Đây là khoảng thời gian dù không phải trả gốc nhưng vẫn phải trả lãi. Thêm nữa, bên vay phải có chi phí cho quản lý vốn vay, giải ngân vốn. Khoản chi phí này thì bên vay cũng không được hoãn trả trong bất kỳ trường hợp nào.

Như thế, các khoản vay ODA của chúng ta dù được ưu đãi là có thời gian ân hạn thì vẫn phải trả lãi và chi phí quản lý, giải ngân vốn cho dù bất kỳ điều gì xảy ra.

Việc Bộ GTVT đề xuất hoãn trả nợ vốn vay thực hiện đường sắt Cát Linh – Hà Đông năm 2020 là điều khó có thể được chấp nhận. Điều này phụ thuộc vào bên cho vay là phía Trung Quốc, nếu họ không đồng ý thì chúng ta cũng đành chấp nhận” – PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết.

Tổng thầu Trung Quốc đang lấy nhiều lý do chậm hoàn thành dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông.

Liên quan đến việc chậm tiến độ dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông có nguyên nhân lớn đến từ phía tổng thầu Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc làm mất hồ sơ khiến công tác kiểm tra an toàn trước khi vận hành dự án bị chững lại, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, đây là việc tách biệt với việc Việt Nam vay vốn ODA từ ngân hàng Trung Quốc thực hiện dự án.

“Trong khoản vay ODA thường kèm theo các điều kiện từ phía cho vay. Có thể là bên cho vay yêu cầu Việt Nam phải chỉ định nhà thầu, hoặc chúng ta được đấu thầu tự chọn nhà thầu dự án. Cho dù với trường hợp nào thì mối quan hệ giữa chủ đầu tư dự án và nhà thầu cũng tách biệt với bên vay và bên cho vay” – vị chuyên gia cho biết.

Theo ông Thịnh, vì thế, khó yêu cầu Tập đường Cục 6 đường sắt Trung Quốc phải chịu trách nhiệm cho khoản vốn và lãi từ nguồn vay ODA thực hiện dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh

Nếu trong hợp đồng mà Việt Nam ký với tổng thầu dự án có quy định phạt về chậm tiến độ dự án thì khi đó chúng ta mới có cơ sở để tiến hành phía tổng thầu bồi thường.

Nhưng thật tiếc, theo tôi được biết, trong hợp đồng ký với bên Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc lại không quy định rõ về việc phạt chậm tiến độ nên đến bây giờ Việt Nam không có cơ sở gì để khởi kiện, buộc tổng thầu Trung Quốc phải đền bù thiệt hại.

Đây cũng là câu chuyện thường thấy ở các dự án sử dụng nguồn vốn vay ODA. Việt Nam luôn ở trong tình thế “khó”, vừa phải chịu sức ép từ vốn vay và lãi OAD vừa phải chịu sức ép chậm tiến độ dự án khi phía nhà thầu nước ngoài luôn tìm mọi cách không hoàn thành. Như tại dự án Cát Linh – Hà Đông, nguyên nhân mất hồ sơ dự án từ phía tổng thầu là rất khó chấp nhận” – ông Thịnh cho biết.

Theo ông Thịnh, Việt Nam đã có rất nhiều bài học từ các dự án sử dụng nguồn vốn ODA. Điều đó đến từ thiếu sót đàm phán, hợp đồng ký kết với bên cho vay và lựa chọn nhà thầu làm dự án.

Đúng ra trong các hợp đồng vay vốn ODA chúng ta phải đưa ra các điều kiện, trường hợp có thể được hoãn trả lãi và nợ gốc. Cùng với đó, khi ký hợp đồng với phía nhà thầu nước ngoài thì trước tiên phải lựa chọn nhà thầu có năng lực, quy định rõ trường hợp nào thì phía nhà thầu phải đền bù thiệt hại nhưng đơn vị đàm phán và ký hợp đồng của Việt Nam lại không thực hiện điều đó. Đây là điều cơ bản trong việc đàm phán và ký kết hợp đồng.

Đây là bài học lớn cho Việt Nam từ những dự án sau, cần phải chú ý đến các quy định này hơn và cần phải được quy định cụ thể trong hợp đồng” – PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nói.

TDV

Facebook Comments

Tin Liên Quan